14.8 De verhoudingen binnen de Gemeente

In vers 8 maakt Paulus de overstap van de algemene en maatschappelijke onderwerpen naar de geestelijke en gemeentelijke onderwerpen. In vers 7 heeft hij gezegd dat wij iedereen moeten geven wat wij hem verschuldigd zijn. Toch is er één schuld die nooit helemaal kan worden afgelost: de schuld om elkaar lief te hebben. Die schuld blijft altijd bestaan (vs. 8).

Wanneer wij elkaar liefhebben, vervullen wij de kern van de wet: “Gij zult uw naaste liefhebben als uzelf.” In Mattheüs 22:34-40 zegt Jezus dat het belangrijkste gebod is dat wij God liefhebben. Het tweede gebod, dat daarmee verbonden is, is dat wij onze naaste liefhebben als onszelf.

Hier rijst dan de vraag wat er precies met de naaste wordt bedoeld. Als met de naaste iedere willekeurige medemens bedoeld zou zijn, dan zou het liefhebben van een buurman of buurvrouw gelijk komen te staan aan het liefhebben van God. Dan zou iemand door liefde voor mensen hetzelfde bereiken als door liefde voor God. Dat zou echter niet overeenkomen met wat de Bijbel leert.

Daarom wordt hier geconcludeerd dat de betekenis van naaste verder gaat dan alleen medemens. Vanuit de gelijkenis van de barmhartige Samaritaan wordt de gedachte ontwikkeld dat Christus Zelf de naaste is. Ook het feit dat zowel het eerste als het tweede gebod uiteindelijk samenkomen in het liefhebben van de naaste, wijst volgens deze uitleg in die richting.

Van daaruit volgt nog een tweede gedachte. De leden van het lichaam van Christus vormen samen één geheel in Christus. Daarom zijn gelovigen ook elkaars naaste (Ef. 4:25).

Vanaf hoofdstuk 14 en in een deel van hoofdstuk 15 komt Paulus opnieuw terug op deze onderlinge liefde en verdraagzaamheid binnen de gemeente.

Aan het begin van hoofdstuk 12 heeft Paulus de gemeente dringend gevraagd niet gelijkvormig te worden aan deze wereld, maar zich op God te richten. Hij noemde dat hun redelijke of logische eredienst. Om de gemeente daarbij te helpen, geeft hij in Romeinen 12, 13, 14 en 15 allerlei praktische aanwijzingen. Daarbij staat steeds één onderwerp centraal: de liefde.

De liefde doet de naaste geen kwaad (13:10). Daarom moeten wij elkaar in liefde accepteren, met al onze fouten, zwakheden en tekortkomingen. God doet dat immers ook. Als God iemand in Christus ziet, liefheeft en heilig verklaart, dan kunnen wij moeilijk over die persoon oordelen alsof hij geen plaats in Gods gezin heeft.

Dat betekent niet dat ons gedrag onbelangrijk is. De leden van de gemeente moeten het elkaar niet moeilijker maken dan nodig is. Daarom roept Paulus op tot een levenswandel die anderen niet onnodig laat struikelen of aanstoot geeft.

Gezien alles wat Paulus eerder in deze brief heeft geschreven, betekent een onvolmaakte levenswandel niet dat iemand daardoor uit het Boek des Levens wordt verwijderd of zijn redding verliest. Wel kan verkeerd gedrag de onderlinge verbondenheid binnen de gemeente beschadigen. Het helpt de gemeente niet vooruit wanneer liefde en saamhorigheid afkoelen.

Daarom vindt Paulus het nodig om in Romeinen 13:11-14 te wijzen op de bijzondere tijd waarin de gelovige leeft. Eigenlijk zouden gelovigen dit zelf al moeten beseffen.

Volgens Paulus is het tijd om wakker te worden. Het is tijd om de werken van de duisternis af te leggen. Een gelovige is immers een kind van het licht. Daarom hoort hij de wapens van het licht aan te doen, de wapenrusting van God (Ef. 6:11-13). Paulus beschrijft dit ook als het aandoen van de Here Jezus Christus (vs. 14).

Daarmee mag niet worden gewacht. Uitstel is gevaarlijk. De nacht is al ver gevorderd en de dag komt dichterbij. Wanneer het dag wordt, komen verborgen dingen aan het licht.

Paulus verwijst hier ook naar het naderende heil en naar de dag waarop de Heer zal terugkomen. Voor een gelovige hoort het verlangen naar die dag een centrale plaats in te nemen. Dat is de liefde waarover Paulus ook spreekt in 1 Korinthe 13: “als ik die liefde niet had…”.

Daarom moet een gelovige zich niet voortdurend bezighouden met de verlangens van de oude mens en de dingen van het vlees. Wie daar steeds op gericht is, maakt die verlangens alleen maar sterker.

In plaats daarvan hoort hij te leven vanuit de nieuwe mens. Als een gelovige met Christus is opgewekt, en dat is volgens Paulus het geval, dan moet hij zoeken wat boven is, waar Christus zit aan de rechterhand van God. Hij moet zijn aandacht richten op de dingen van boven en niet op de dingen van de aarde.

Dat betekent dat hij leeft vanuit het licht en vanuit de komende dag, niet vanuit de duisternis en de nacht. Paulus verwoordt ditzelfde onderwijs in Kolossenzen 3:1-4. Daar zegt hij dat de gelovige gestorven is en dat zijn leven verborgen is met Christus in God. En wanneer Christus verschijnt, Die het leven van de gelovige is, zal ook de gelovige met Hem verschijnen in heerlijkheid.

Samenvatting

  • Volgens Paulus blijft er altijd één schuld bestaan: de verplichting om elkaar lief te hebben. Die schuld wordt nooit volledig afgelost.
  • Liefde staat centraal in het leven van de gemeente. Daarom moeten gelovigen elkaar accepteren, verdragen en geen kwaad doen.
  • Een verkeerde levenswandel verbreekt volgens deze uitleg niet de redding van een gelovige, maar kan wel de eenheid en de onderlinge liefde binnen de gemeente beschadigen.
  • Paulus roept gelovigen op wakker te worden, de werken van de duisternis af te leggen en te leven als kinderen van het licht.
  • Gelovigen horen hun aandacht te richten op Christus en op de toekomst die God heeft beloofd, in plaats van op de verlangens van de oude mens.
  • Zoals Kolossenzen 3 leert, is het leven van de gelovige verborgen met Christus in God en zal hij eenmaal met Christus in heerlijkheid verschijnen.