Met hoofdstuk 9 begint het vierde hoofddeel van de Romeinenbrief. In dit deel gaat Paulus in op de betekenis van de val van Israël.
Na alles wat hij eerder heeft geschreven, zou iemand kunnen denken dat Paulus zich niet meer zo bezighoudt met Israël en met de Israëlieten die niet tot geloof zijn gekomen. Misschien lijkt het alsof zijn aandacht nu vooral uitgaat naar de heidenen. Paulus heeft immers duidelijk zijn mening gegeven over onderwerpen die voor Israël belangrijk waren, zoals de wet en de besnijdenis. Vooral de woorden die hij spreekt in Romeinen 2:17-24, en in het bijzonder vers 24, moeten voor veel Israëlieten hard hebben geklonken.
Toch blijkt uit een zorgvuldige bestudering van Romeinen 9, 10 en 11 dat deze conclusie niet klopt. In deze hoofdstukken staat juist de positie van Israël centraal. Voordat we gaan kijken naar wat Paulus hierover zegt, is het belangrijk eerst stil te staan bij wat de Bijbel zegt over de toekomst van Israël.
Volgens de profetie in Daniël 9:24-27 kreeg Israël gedurende negenenzestig jaarweken, dat is 483 jaar, de gelegenheid om zich te bekeren. Die periode begon nadat het bevel was uitgegaan om Jeruzalem te herbouwen. Het einde van die periode viel volgens deze uitleg op Palmzondag.
Tijdens de laatste jaren van die negenenzestig jaarweken riepen Johannes de Doper en de Here Jezus Israël krachtig op om zich te bekeren. Toch deed Israël dat niet. Daardoor kwam het Koninkrijk, dat met de komst van de Messias zo dichtbij was gekomen, niet openbaar.
Nog voordat deze periode volledig voorbij was, sprak Jezus in de Bergrede en in Zijn gelijkenissen over het karakter en de betekenis van het Koninkrijk. Tegelijk riep Hij het volk op zich te bekeren.
Op de laatste dag van de negenenzestig jaarweken, Palmzondag, weende Jezus over Jeruzalem omdat de stad zich niet had bekeerd. Op diezelfde dag reinigde Hij de tempel van misbruik en verkeerde praktijken.
De volgende dag verandert de situatie. Volgens deze uitleg is er dan geen sprake meer van Israël als Gods volk. Dat wordt symbolisch uitgebeeld wanneer Jezus de vijgenboom vervloekt. De vijgenboom wordt daarbij gezien als een beeld van Israël.
Van die vijgenboom wordt gevraagd dat hij vrucht draagt. Met die vrucht wordt bekering bedoeld. Maar de vijgenboom geeft geen vrucht.
Daarom zegt Jezus dat er aan deze vijgenboom geen vrucht meer gevonden zal worden tot de komende eeuw. In de oorspronkelijke tekst wordt daarvoor de uitdrukking “lo olaam” gebruikt.
Dat Israël zich niet wilde bekeren, wordt in deze uitleg vooral toegeschreven aan de geestelijke leiders van het volk: de schriftgeleerden en de Farizeeën. Nadat Jezus de vijgenboom heeft vervloekt, spreekt Hij dan ook een scherpe strafrede uit tegen deze leiders, die Hij beschrijft als blinde leidslieden.
Kort daarna volgt de rede over de laatste dingen, die Jezus uitspreekt op de Olijfberg. Daarom wordt deze rede ook wel de Tweede Bergrede genoemd.
In deze rede spreekt Jezus tot Zijn discipelen. Tegelijk spreekt Hij, als het ware over hun hoofden heen, ook tot Israël. Opnieuw gaat het over het Koninkrijk. Maar nu spreekt Hij niet vooral over het karakter van het Koninkrijk. Hij legt uit welke gebeurtenissen eerst nog moeten plaatsvinden vóór Zijn wederkomst en vóór de komst van het Koninkrijk in de toekomstige eeuw.
Samenvatting
• Met Romeinen 9 begint Paulus een nieuw deel van zijn brief, waarin de positie en toekomst van Israël centraal staan.
• Volgens de uitleg van Daniël 9 kreeg Israël een bepaalde periode de gelegenheid om zich te bekeren, maar het volk heeft die oproep van Johannes de Doper en Jezus niet aangenomen.
• De vervloeking van de vijgenboom wordt gezien als een beeld van Israël dat geen vrucht van bekering voortbracht.
• In Zijn rede op de Olijfberg spreekt Jezus over de gebeurtenissen die nog moeten plaatsvinden vóór Zijn wederkomst en de komst van het Koninkrijk in de toekomstige eeuw.